Các kiểu chuồng nuôi dê và quy tắc khi xây dựng

Chuồng chăn nuôi dê

Với các hộ gia đình chăn nuôi, sự hiểu biết về cách thức xây dựng chuồng nuôi gia súc, gia cầm là rất cần thiết. Bài viết trước, Thế giới Con giống đã giới thiệu cho các bạn về chuồng nuôi bò. Bài viết này chúng tôi sẽ hướng dẫn các bạn chi tiết về các kiểu chuồng nuôi dê cũng như yêu cầu kĩ thuật cụ thể một cách khoa học.

Các kiểu chuồng nuôi dê phổ biến

Mỗi hoa mỗi cành, mỗi loài vật có mỗi kiểu chuồng khác nhau. Dựa theo hình thức chăn nuôi dê, bà con nông dân xây dựng hai kiểu chuồng nuôi dê phổ biến như sau:

Chuồng sàn có chia ngăn

Đây là mẫu chuồng được sử dụng phổ biến cho dê nuôi lấy sữa, nuôi lấy giống, dê hậu bị, dê sinh sản. Bà con dựa theo dê đực, dê cái và dê con theo từng độ tuổi để chia ngăn cho phù hợp.

Kiểu chuồng nuôi dê có vách ngăn
Kiểu chuồng nuôi dê có vách ngăn

Chuồng sàn không chia ngăn

Kiểu chuồng nuôi dê không chia ngăn thường sử dụng cho phương thức nhốt chuồng kết hợp chăn thả, đặc biệt là dê thịt. Ưu điểm của mẫu chuồng này là ít tốn kém chi phí và vật tư làm vách ngăn cách, bà con chỉ cần thiết kế cửa chuồng rộng để thuận tiện cho việc đi lại của cả đàn.

Không vách ngăn là kiểu chuồng nuôi dê thịt
Không vách ngăn là kiểu chuồng nuôi dê thịt

Bên cạnh đó, mọi người có thể xây thêm chuồng úm dê con. Chuồng này dùng để nhốt dê từ 7 – 21 ngày tuổi. Dê con sau khi tách mẹ được nuôi trong cũi sẽ thuận tiện cho bà con trong việc chăm sóc, quan sát, tăng tỷ lệ nuôi sống. Cũi nuôi úm dê làm bằng tre hoặc gỗ, mỗi thanh rộng từ 2 – 3cm, chắc chắn, vót mịn để không làm tổn thương dê. Khoảng cách giữa các nan là 1cm để chân dê không bị lọt xuống phía dưới. Kích thước phù hợp để thiết kế kiểu chuồng nuôi dê con: cao 0.8m, dài 1 – 1.5m, rộng 1 – 1.2m. Có thể nhốt từ 3 – 5 con dê.

Cũi nuôi dê con đặt ở nơi kín gió, bên ngoài cần có rèm che bằng bạt nếu thời tiết quá lạnh hoặc đang mưa. Bên trong sàn phải lót rơm hoặc chất độn chuồng khô mềm để dê con nằm cho ấm.

Tiếp theo trong bước xây dựng các kiểu chuồng nuôi dê, chúng ta phải nắm rõ các yêu chung và yêu cầu cụ thể về kỹ thuật để có được mô hình trang trại hoàn hảo nhất nhé.

Yêu cầu chung về kiểu chuồng nuôi dê

Vị trí

Dê là loại gia súc tính khí khá thất thường, hiếu động, thích ở những nơi cao ráo thoáng mát, không ưa sự ẩm ướt, khó chịu. Do đó, vị trí làm chuồng phải sạch, cao ráo, dễ thoát nước, có thể tránh được các tác động trực tiếp của các yếu tố nóng, ẩm ướt, có bóng cây che phủ càng tốt. Chuồng dê là nơi yên tĩnh, không có tiếng ồn lớn, giữ được khoảng cách nhất định đối với khu nhà ở, đường đi, nguồn nước sinh hoạt, sông ngòi, kênh rạch… tránh làm ô nhiễm môi trường.

Hướng chuồng

Hướng làm chuồng thích hợp nhất là hướng Đông Nam. Hướng này mát về mùa hè, ấm áp về mùa đông. Nếu không có địa hình thích hợp, bà con có thể chọn hướng Đông hoặc hướng Nam đều được vì ánh mặt trời chiếu vào  chuồng buổi sáng sẽ kích thích dê ăn nhiều, tiêu hóa tốt, khung xương chắc khỏe, phát triển nhanh.

Diện tích chuồng

Diện tích chuồng nuôi sẽ phụ thuộc vào định hướng và số lượng đàn dê của bà con. Tuy nhiên, diện tích làm chuồng phải đủ rộng để thiết kế chuồng nuôi, sân chơi, dễ chăm sóc, quản lý, phối giống, phòng trị bệnh.

Vật liệu làm chuồng

Vật liệu làm chuồng cũng là một phần quan trọng trong thiết kế kiểu chuồng nuôi dê. Vật liệu xây chuồng dê phụ thuộc vào quy mô số lượng vật nuôi và nhu cầu đầu tư của bà con.

  • Quy mô nhỏ: bà con có thể tận dụng vật liệu có sẵn tại địa phương, không cần tốn tiền như gỗ, tre, nứa, cây tầm vong, thân cây dừa, dùng lá dừa, lá cọ, cau để làm mái.
  • Quy mô lớn: người dân đầu tư làm chuồng gạch, lót sàn gỗ hoặc sàn bằng sắt thép, sàn nhựa, mái tôn, xi măng, ngói…Mặc dù tốn kém hơn, nhưng chuồng trại với các vật liệu này chắc chắn, đầu tư nuôi dê lâu dài hơn.

Yêu cầu kỹ thuật của chuồng nuôi dê

1. Khung chuồng

Khung được làm bằng gỗ, tre hoặc đổ cột bê tông xi măng. Phía dưới chân cột phải có một chân đỡ được kê cao khoảng 50 – 70cm làm bằng gạch hoặc đá to, xây dựng kiên cố, chắc chắn. Khung phải thiết kế kiên cố, chắc chắn để khi dê hoạt động không bị đổ sập. Phía dưới cần có dầm đáy, bên cạnh là các xà dọc, xà ngang chắc chắn.

2. Nền chuồng

Nền chuồng phía dưới có thể láng xi măng để tiện lợi trong quá trình vệ sinh. Nền nên có độ nghiêng khoảng 2 – 3% về phía cống rãnh thoát nước tránh tồn đọng. Xung quanh nền và khung chuồng có hệ thống rãnh thoát nước thiết kế chảy theo một chiều có độ dốc nhất định để dẫn nước tiểu và phân về hố thu gom và xử lý tránh làm ô nhiễm môi trường, hạn chế sản sinh vi khuẩn gây bệnh.

3. Sàn chuồng

Bà con làm sàn gỗ, sàn tre nứa, sắt hoặc nhựa. Các khe lọt khoảng 2 – 2.5 cm để lọt phân, nước tiểu dễ dàng, không to quá có thể làm lọt chân dê. Sàn được thiết kế nhẵn, nếu làm bằng tre bà con phải gọt các mắc để tránh gây đau cho chân dê.

4. Thành chuồng

Thành chuồng được lắp đặt kiên cố, quay xung quay sàn chuồng để bảo vệ, giúp dê không chạy đi chạy lại ra bên ngoài. Thành chuồng nên làm bằng tre hoặc gỗ đóng thành nan dọc nhưng không quá rộng, các nan chỉ nên cách nhau từ 6 – 10cm. Thành chuồng phải có chiều cao tối thiểu từ 1,5 – 1,8m. Nếu làm bằng tre phải gọt sạch mắt tránh gây tổn thương khi chúng cọ xát người vào.

5. Mái chuồng

Mái chuồng làm theo kiểu 2 trái có nóc ở giữa. Mái phải nhô ra khỏi ít nhất 60 – 80cm để tránh gió lùa, mưa hắt, nắng chiều ban ngày. Mái chuồng có độ dốc vừa phải để thoát nước mưa dễ dàng.

6. Vách ngăn

Bên trong chuồng nuôi dê cần phải thiết kế cách vách ngăn hợp lý để ngăn cách thành ô riêng cho các lứa dê, đặc biệt là dê sinh sản. Vách ngăn được thiết kế tương tự như thành chuồng nhưng với chiều cao khoảng 1 – 1.2 m. Giữa các vách ngăn có cửa rộng chừng 0.4 – 0.5 m để bà con có thể hướng dẫn dê di chuyển sang.

7. Cửa chuồng

Cửa chuồng phải rộng từ 60 – 80cm giúp dê đi lại dễ dàng, không bị cọ sát vào tường, đặc biệt đối với dê cái đang mang thai. Cửa cũng là bằng tre hoặc gỗ, có thiết kế bậc thang gỗ lên xuống cho dê.

8. Máng ăn

Nguồn thức ăn cho dê bao gồm thức ăn tinh và thức ăn xanh. Do đó kiểu chuồng nuôi dê bắt buộc phải thiết kế máng ăn treo ở phía trước, bên ngoài thành lồng và có lỗ rộng để chúng dễ dàng thò đầu ra ăn, đồng thời tránh bị rơi vãi thức ăn ra bên ngoài sàn chuồng, đảm bảo vệ sinh cho sàn dê.

Máng cỏ có thể đóng bằng các thanh gỗ hoặc tre cao từ 0.2 – 0.3m, rộng 0.25 – 0.35m, chiều dài thì tùy thuộc vào ngăn ô của chuồng.

Máng thức ăn tinh có thể treo bên ngoài hoặc đặt cố định bên trong chuồng nuôi, cạnh cửa. Thức ăn là tinh bột nên bà con sử dụng tấm ván gỗ để đóng  với chiều cao 0.15 – 0.25m, rộng 0.2 – 0.25m, chiều dài tùy theo kích thước ô chuồng nuôi.

9. Máng uống

Máng uống có thể đặt ở phía trong hoặc ngoài mỗi ngăn chuồng. Bà con có thể tận dụng xô và gắn chặt vào thành chuồng.

10. Sân chơi cho dê

Dê là động vật năng động, thích chạy nhảy, đặc biệt là dê con. Bà con có thể áp dụng kỹ thuật làm chuồng nuôi dê với thiết kế sân nhỏ ngoài chuồng. Sân chơi giúp dê hoạt động, nhạy chảy, tránh bị stress khi ở lâu trong chuồng. Bao quanh sân chơi là hàng rào làm bằng tre, gỗ hoặc lưới sắt kiên cố, chắc chắn, đảm bảo đàn dê không nhảy ra ngoài.

11. Nơi vắt sữa

Bố trí một sạp kiên cố làm bằng tre hoặc gỗ ghép khít lại với nhau. Chân sàn vào từ 50 – 60cm phù hợp với chiều cao của người vắt sữa. Trước sập có một khung vuông giống như vách ngăn chuồng, phần lỗ chỉ đủ để lọt đầu dê. Phía ngoài gắn thêm máng đựng thức ăn. Trong khi vắt sữa, dê sẽ đứng lên sàn ăn cỏ.

Lợi ích khi làm kiểu chuồng nuôi dê đúng kỹ thuật

Dê là một trong những loại gia súc dễ nuôi, ít mắc bệnh, nguồn thức ăn phong phú và đa dạng cung cấp cho thị trường trong và ngoài nước sản lượng thịt sạch, sữa và con giống. Do đó, nhu cầu nuôi dê theo quy mô trang trại ngày càng mở rộng, góp phần giải quyết công ăn việc làm và cải thiện kinh tế, xóa đói giảm nghèo cho người dân nông thôn.

Khi thiết kế kiểu chuồng nuôi dê đảm bảo đúng kỹ thuật, bà con sẽ có thể:

Quản lý đàn dê tốt hơn

Khi chuồng trại nuôi dê được làm đúng kỹ thuật, bà con có thể dễ dàng theo dõi được quá trình sinh trưởng và phát triển của dê, kịp thời phát hiện các thời điểm dê động dục hoặc những con bị ốm, bệnh.  Nuôi nhốt dê trong chuồng nuôi cũng giúp chủ trang trại tránh được những phiền phức cho mọi người xung quanh do dê phá hoại cây cối, hoa màu.

Đảm bảo an ninh, tránh thất thoát, trộm cắp

Chuồng trại thiết kế đúng tiêu chuẩn, kiên cố và chắc chắn sẽ tránh được tình trạng bị bắt trộm dê, đảm bảo an ninh an toàn.

Tận thu phân dễ dàng, giảm thiểu tác động và gây ô nhiễm môi trường xung quanh

Một trong những lợi ích lớn của việc làm chuồng trại nuôi dê chính là phân dê thải ra sẽ được dồn tập trung một chỗ. Bà con có thể đem ủ phân dê làm phân bón hữu cơ sạch cho cây trồng, tiết kiệm chi phí.

Chính vì những lợi ích trên nên trước khi bắt tay chăn nuôi dê, bà con phải tiến hành thiết kế và xây dựng kiểu chuồng nuôi dê đúng yêu cầu kỹ thuật.

ky thuat lam chuong de 1
Xây dựng kiểu chuồng nuôi dê hợp lý giúp đạt năng suất cao

Hi vọng bài viết này sẽ giúp ích ít nhiều cho mọi người trong việc xây dựng kiểu chuồng nuôi dê đạt tiêu chuẩn trong mô hình trang trại của mình. Nếu còn thắc mắc về Kỹ thuật nuôi , liên hệ với Thế giới Con giống để được giải đáp ngay nhé.

0789.005.007